ELEKTRİK KAZALARINDA İLK YARDIM
Elektrik enerjisi kullanımının uygarlığa katkısı her türlü tartışmanın dışındadır. Elektrik enerjisi insan hayatını çok kolaylaştırmıştır. Bununla birlikte, elektrik çarpması sonucunda insanların hayatını kaybettiğini, yaralandığını zaman zaman duyuyoruz, okuyoruz. O halde elektrik kazalarından, daha yaygın bir ifadeyle elektrik çarpmalarından nasıl sakınacağımızı öğrenmekte büyük fayda vardır.
Elektrik kazalarının oluş nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
1 - Elektrik hakkında yeterli bilgiye sahip olmamak
2 - Elektrik devresinde yalıtımla ilgili kurallara uyulmamış olması
3 - Elektrikle uğraşan kişinin kendine aşırı güvenmesi, risk alması
4 - Dikkatsizlik, tedbirsizlik, acelecilik
Kazalardan korunmak için şu hususlara uyulması gerekir:
1- Mecbur kalmadıkça enerji altında çalışmayınız. Elektrik devresinde çalışmaya başlamadan önce enerjiyi kesiniz. Siz çalışırken sizden habersiz enerji verilmemesi için tüm tedbirleri alınız.
2 - Enerji altında çalışma mecburiyeti varsa
a) Kauçuk veya lastik ayakkabı giyiniz. Ayakkabılarınızın ıslak olmamasına dikkat ediniz.
b) Sadece sağ elinizi kullanarak çalışınız.
c) Tüm dikkatinizi işinize veriniz.
3 - Elektrik kazalarında vakit kaydetmeden yetkili kişiye haber veriniz.
4 - Elektrik devresi çalışırken duman, yanık kokusu gibi anormal bir değişiklik hissederseniz derhal enerjiyi kesiniz.
Elektrik kazalarında ilk iş olarak enerji kesilmelidir. Bu mümkün değilse kazaya uğrayan kişinin elektrikle olan teması ortadan kaldırılamalıdır. Bunun için o an çevrede bulunabilecek kuru tahta parçası, giyim eşyası gibi yalıtkan maddelerle temas yerine müdahale edilerek kişinin elektrikle teması kesilmelidir. Kaza anında kazaya müdahale eden kişinin kazazedeye temas etmemesi gerekir.
Çarpılma çok hafif olabileceği gibi ağırda olabilir. Hafif çarpılmalar genelikle çok kısa süreli temaslar neticesi meydana gelir. Burada kişinin elektriğe temas eden yeri hafifçe sarılır.
Geçici olarak uyuşma durumu ortaya çıkar. Bazen de, özellikle uzun süreli temaslarda çok şiddetli kasılmalar meydana gelir. Kişinin kalp atışları düzensizleşir, vücut morarır. Bu durumlarda kazazede kuru bir yere yatırılmalı ve derhal doktor çağırılmalıdır.
Suni Teneffüs
Gerekiyorsa, doktor gelene kadar suni teneffüs uygulanabilir. Bu arada şoktan dolayı dilinin solunum yolunu tıkaması ihtimaline karşı hastanın ağzı açılarak dili dışarıya çekilmelidir. Ağzında takma diş, sakız vs varsa çıkarılmalıdır.
Suni teneffüs için değişik metotlar vardır. Biz bunlardan bir tanesini anlatacağız. Suni teneffüsün amacı kazazedenin akciğerlerine gerekli havayı doldurmaktır. Unutulmamalıdır ki ancak kalp durmuş ise suni teneffüs yapılır.
1-Kazazedenin vücudunu sıkan kemer, gravat vs çıkarılır.
2-Kalbin çalışıp çalışmadığı kontrol edilir. Bunun için hastanın nabzına bakılır. Nabız atmıyorsa suni teneffüs yapılır.
3-Kazazedenin ağzında sakız, takma diş gibi şeyler varsa çıkarılır.
4-Kazazedenin başı mümkün olduğu kadar arkaya eğik tutulur. Dil nefes borusunu tıkıyorsa elle çıkarılıp bu önlenir.
5- Mendil veya başka bir kumaş parçasıyla kazazedenin ağzı kapatılarak ya da doğrudan doğruya hastanın ağzından hava verilir. Bu işlem dakikada 10 - 12 kez tekrarlanır.
6-Kazazede nefes alıp vermeye başlayınca düzgün bir şekilde yatırıp doktorun gelmesini bekleyiniz.
Elektrik kazalarının çoğu, elektrikli iş makinalarında calışan işçilerin ve elektrikli aletleri kullanan ev hanımlarının bilgisizliğinden kaynaklanmaktadır.
DİKKAT:
- Makine ve aletlerin fişlerini mutlaka tek elinizle (sağ elle) takınız.
- Makinayı çalıştırmadan önce, kontrol kalemi (faz kalemi) ile kaçak olup olmadığını kontrol ediniz. Kaçak olan aletleri ve makinaları tamir ettirmeden asla kullanmayınız.
- Islak elle elektrikli makinalara ve düğmelerine dokunmayınız.
- Çıplak elektrik tellerine dokunmayınız.
- Bozuk elektrikli aletleri kendiniz tamir etmeye çalışmayınız.
- Elektriğe çarpılmış birine çıplak elle dokunmayınız.
- Mekanik sigortalara gerektiğinden fazla tel sarmayınız.
- Aydınlatma lambalarına bağlı sigortaya üç telden fazla tel sarmayınız.
- Fişlere bağlı sigortaya beş telden fazla tel sarmayınız.
- Motorlu ve ısıtmalı cihazlarda mutlaka topraklı ( üç telli ) fiş kullanınız. Topraklı fişler, kısa devre olduğu zaman sigortayı attırarak sizi çarpılma tehlikesine karşı korumuş olur-
lar.
